حركت به سوى طهران روز بيست [ و ] ديم ماه شوال 1284 [ ه . ق ] از كاشان عازم دار الخلافهء طهران شدم . چون وقت آمدن تفصيل اين راه را از قم الى كاشان نوشته بودم ديگر ذكرى نشد . روز بيست و هفتم همين ماه از قم روانه شدم . خاك فرج از قم الى صدرآباد « 1 » شش ساعت [ و ] اول راه رودخانه در دست راست راه واقع است . يك ربع ساعت دور از شهر امام‌زاده‌اى است موسوم به خاك‌فرج ؛ بقعه دارد . آبادى مختصرى هست . سمت چپ راه محل زراعت است تا دو ساعتى راه دو نهر آب از راه مىگذرد . در دو ساعتى قهوه‌خانه‌اى است و سمت چپ راه دو مزرعه و محل زراعت است . در چهار ساعتى [ 256 ب ] راه رودخانه‌اى است كه از ساوه آمده به مسيله مىرود . آبش شور است . پلى دارد موسوم به پل دلاك . « 2 » كاروانسرا و چاپارخانهء كثيفى دارد . همهء اين راه هموار است . طرفين راه بعضى بلند و پست و تلهاى خاكى هست . يك قطعه از وسط راه ريگ بوم است . از پل دلاك الى صدرآباد از

--> ( 1 ) . دهى است جزو بخش زرند ، شهرستان ساوه . ( فرهنگ معين ، اعلام ) . ( 2 ) . راه از قم به رى سابقا از پل معروف به پل دلاك بود كه بلاواسطه در شمال قريهء كناره‌گرد واقع شده بود . ( جغرافياى تاريخى ايران ، ص 193 ) .